Actiegroep slaagt in opzet: deel stemcomputers weg
Minister Nicolaï besloot gisteren de stemcomputers van Sdu af te keuren. Actiegroep Wijvertrouwenstemcomputersniet vindt dat ook die van Nedap onbetrouwbaar zijn.
Toen internetpionier Rop Gonggrijp dit jaar voor het eerst via een computer moest stemmen, gingen bij hem direct alarmbellen af. Met een paar gelijkgestemde ICT’ers richtte hij actiegroep Wijvertrouwenstemcomputersniet (Wvsn) op. „We zijn een beetje gaan prikken. Soms riep iemand ’au’ en dan wist ik dat we door moesten gaan”, vertelde Gonggrijp twee weken geleden.
De actiegroep legde de hand op drie computers van Nedap, dat 90 procent van de stemcomputers in Nederland levert. Ze werden opengemaakt en de chips vervangen. In ’Eénvandaag’ lieten ze zien dat hun eigen ’Frauderende partij 2006’ stemmen kreeg die niet waren uitgebracht. Bovendien was in dezelfde uitzending te zien dat een loods met stemcomputers in Rotterdam nauwelijks beveiligd was. Conclusie: verkiezingsfraude is mogelijk.
Kort daarna toonde de groep aan dat het stemgeheim, vastgelegd in de kieswet, niet veilig is bij de computers. Met behulp van een eenvoudige scanner en een beeldscherm van een TomTom konden de actievoerders tot twintig meter een stem op het CDA opvangen. De groep probeerde vergeefs ook aan een computer van de Sdu, de voormalige staatsuitgeverij, te komen. De verwachting was dat die nog minder goed beveiligd zouden zijn, omdat er een soort modem in zit.
De acties van Wvsn zorgden voor veel opschudding. Minister Nicolaï liet de computers onderzoeken. Gisteren besloot hij dat de Sdu-computers niet geschikt zijn voor de verkiezingen, maar dat de Nedap-computers nu wel veilig genoeg zijn.
Bart Jacobs, hoogleraar computerbeveiliging: „Het afluisteren kan via de straling van het beeldscherm. Een Sdu heeft een groot beeldscherm en dus meer straling dan een Nedap. Kennelijk is het bij de Nedap gelukt de straling tegen te gaan. Dat kan: met een stalen constructie de computer afschermen of nepsignalen meesturen, om de ontvangst te verstoren.”
De actiegroep is nog niet tevreden met het besluit van Nicolaï. „Mooi dat de Sdu-computers weg zijn, maar wij hebben aangetoond dat ook de Nedap-computers niet deugen”, aldus Gonggrijp. Wvsn beslist vandaag of morgen over een eventueel kort geding tegen de staat. Advocaat Jurjen Pen, advocaat van de actiegroep, wil eerst het debat van vandaag afwachten. „We willen er nog even over nadenken.”
© Trouw 2010, op dit artikel rust copyright.
Dit voorjaar verkocht Amsterdam zijn afgedankte stembussen voor 25 euro. Een kunstenaar ontfermde zich over de rode potloden. De bussen vonden aftrek bij particulieren, die ze een nieuw leven gunden als plantenbak. Nu keren de vertrouwde metalen bussen noodgedwongen terug in de Amsterdamse stemlokalen, omdat de gemeente de gehuurde Sdu-stemcomputers niet mag gebruiken op 22 november. Van een stembusschaarste is volgens burgemeester Job Cohen geen sprake. „We hebben nog voldoende bussen om alle 490 stemlokalen te voorzien.” Toch is het een enorme dreun voor de hoofdstad, zegt Cohen. „Het wordt een lastige klus om de verkiezingen nog op tijd te organiseren. We zullen hard moeten werken.” Amsterdam schakelde pas bij de laatste raadsverkiezingen in maart over op de Sdu-stemcomputer. Wat de herinvoering van de oude stemmethode gaat kosten weet Cohen nog niet. De gemeente praat daarover na de verkiezingen met het ministerie en de leverancier.
Reacties (10)
Geachte redactie, ik wil graag verwijzen naar een ingezonden stuk van mij op uw Podium pagina op 23 mei 1998 en wil graag onderstrepen dat het gebruik van stemcomputers niet alleen onveilig is, maar ook op een groot, fundamenteel probleem stuit: de telling waarop de Nederlandse democratie zich baseert wordt gedaan door een computerprogrammaatje dat door enkele mensen (in dit geval van Nedap) is gemaakt. Als in dat programma een (bewust of onbewuste) fout schuilt is dat oncontroleerbaar en een bedreiging voor de democratie. Op stembureaus waar met de hand wordt geteld ontstaan ook fouten, maar die verdwijnen in het landelijke gemiddelde. Ik ben blij dat langzaam het inzicht groeit dat er maar een manier is om een democratie democratisch te houden: stemmen met pen en papier!
Hilbert Koetsier, Weener, Duitsland op 31-10-2006, 21:32
In Amerika wordt dit al jaren als een serieus probleem gezien en daarom worden stemcomputers er niet of nauwelijks gebruikt. In Europa leidde dit een paar jaar geleden tot grote hilariteit. Sinds dien zijn een paar amerikaanse kiesdistricten met stemcomputers gaan experimenteren. Gelukkig trekt het gros van Amerika zich niets van Europa aan. Amerika blijft daardoor op het goede pad.
Loes, Purmerend op 31-10-2006, 21:31
Er speelt een eigenaardige weerstand tegen openheid rondom stemmachines. Waarom mag de code niet open source? Iedere IT'r, maar ook iedereen met gezond verstand kan je vertellen dat dit geen raadselachtig ingewikkelde apparaten zijn. Het is een computer die kan turfen. Waarom geen zogenoemd 'paper trail'? Geldautomaten printen toch ook een bonnetje? En wat is dat argument met 'tijd'. Het is zoveel sneller en dat is groots voordeel. Een raar argument. Als ik de uitslag de volgende dag pas op het zes uur journaal hoor is dat toch geen ramp voor het land? Dat maakt het gezelschapspelletje van onze democratie alleen maar spannender!
bro, utrecht op 31-10-2006, 21:30
Als het stemmen per computer niet betrouwbaar is, hoe rechtsgeldig zijn dan de verkiezingen die op die manier tot stand zijn gekomen?
Meinhart, Heerenveen op 31-10-2006, 21:24
Ik vind deze ontwikkelingen wel heel bijzonder. In het noorden van het land stemmen we al jaren middels de stemcomputer en wel zonder problemen. Je hoort vanuit het westen altijd dat de noorderlingen een jaar achterlopen. Nu blijkt het westen de moderne tijd niet meer te volgen en te vertrouwen. Zielig
H. Drenth, Hoogeveen op 31-10-2006, 21:24
De regering keurt allee de SDU apparatuur af. De Nedap-machines zijn daadwerkelijk en verifieerbaar onderzocht door wijvertrouwestemcomputersniet.nl. Waar blijft het oordeel over de Nedaps? Het kort geding is nabij maar dat wordt natuurlijk van tafel geveegd door de juristen, belangen zijn te groot...
udo, G'chem op 31-10-2006, 21:22
Het is een gezonde zaak om een oude vertroude methode te gebruiken. Bij het computerstemmen wordt je namelijk gecontroleerd of je de handeling wel goed verricht. Dit is een werkwijze die riekt naar fraude met voorbedachte rade. Daar ben ik niet van gediend.
Gerrie, Franeker op 31-10-2006, 21:21
Prima zaak. Mensen die geloven dat er fraude mogelijk is kunnen tegemoet gekomen worden door het vergelijken van potloodstemmers en computerstemmers. Er mag geen twijfel aan de betrouwbaarheid zijn.
n de vries, zaandam op 31-10-2006, 11:35
Wat de herinvoering van de oude stemmethode gaat kosten kan nooit veel duurder zijn dan de "nieuwe" stemmethode, waarbij de stemcomputers van Sdu gehuurd werden à 1 miljoen (!) Euro per verkiezingen.
Reinout van Schouwen, Rotterdam op 31-10-2006, 11:11
Op grond van dit artikel willen mensen misschien niet een meer stemmen via een computer, ik althans niet meer. Mijn advies aan allen die zich verkiesbaar stellen, zorg dat wij het oude vertrouwde, betrouwbare rode potloodje terug krijgen en zorg dat je geen stem mist. Christien
Christien, Flevoland op 31-10-2006, 11:10
Plaats een reactie
Stuur artikel door